Kortyzol badanie - jak się dobrze przygotować?

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

UNS5 UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY: UNS5 KOD RABATOWY:

BLOG - ostatnie wpisy

Jak przygotować się do badania kortyzolu?

168 Views

Kortyzol to hormon stresu uwalniany przez nadnercza. Pomaga organizmowi radzić sobie ze stresującymi sytuacjami, ponieważ mózg wyzwala jego uwalnianie poprzez współczulny układ nerwowy – system „walcz lub uciekaj” – w odpowiedzi na wiele różnych rodzajów stresu. Podczas gdy krótkotrwałe uwalnianie kortyzolu jest korzystne, jego stale utrzymujący się wysoki poziom może korelować z rozwojem wielu poważnych dolegliwości. Czy warto zatem przeprowadzić badanie poziomu kortyzolu? Czytaj pomocny tekst.  

Kortyzol – badanie

Badanie na kortyzol oferowane jest przez niemalże każde laboratorium diagnostyczne. Kortyzol jest związkiem steroidowym.  Ma istotny wpływ na zdrowie i kondycję organizmu. W sposób fizjologiczny uwalniany jest przez nadnercza, w odpowiedzi na produkowany przez przysadkę mózgową hormon adrenokortykotropowy (ACTH). Kortyzol bierze udział w metabolizmie glukozy, tłuszczów oraz białek, regulacji ciśnienia krwi, produkcji kwasu żołądkowego. Ma ponadto wpływ na hamowanie odpowiedzi immunologicznej, przez co działa przeciwzapalnie. 

Badanie na poziom kortyzolu wykonywane jest najczęściej z zalecenia lekarza. Podstawą do jego przeprowadzenia są niepokojące objawy, które mogą sugerować niedoczynność lub nadczynność kory nadnerczy. Badanie kortyzolu na czczo wykonywane jest z surowicy krwi żylnej. Jeśli wskazane jest oznaczenie zmian poziomu hormonu w ciągu doby, pomiaru należy dokonać kilka raz (m.in. rano i wieczorem). Na wynik należy zwykle poczekać kilka dni roboczych. Cena badania waha się w granicach 50-80 zł. 

Badanie kortyzolu - jak się przygotować? 

Tak jak przed każdym badaniem laboratoryjnym, również w przypadku badania krwi na kortyzol, warto poznać szczegóły związane z jego przebiegiem. Pobrania materiału do badań (krew żylna) dokonuje się w godzinach porannych. Za optymalny czas uznaje się porę ok. godziny 8:00, ponieważ wówczas stężenie tego hormonu w ustroju jest najwyższe. Nie bez znaczenia jest także przygotowanie do badania na kortyzol

Z racji, że zarówno stres jak i intensywny wysiłek w dużym stopniu warunkuje uwalnianie tego hormonu, warto zadbać o to, aby przed badaniem odpowiednio wypocząć i zaserwować sobie wymaganą dawkę snu. Najlepiej też aby dzień przed badaniem poziomu kortyzolu nie uprawiać sportu oraz w miarę możliwości nie ulegać napięciom. 

Jeśli zastanawiasz się czy można zbadać kortyzol od razu po przyjściu do laboratorium diagnostycznego, prawidłowa odpowiedź brzmi: nie. W punkcie pobrań najlepiej zjawić się nieco wcześniej, aby mieć dłuższą chwilę na ustabilizowanie tętna i oddechu. Na kilka dni przed badaniem konieczne jest także odstawienie niektórych leków, w szczególności kortykosteroidów. Jeśli przyjmujesz jakiekolwiek inne środki lecznicze lub suplementy, np. witaminy lub minerały, warto skonsultować się z lekarzem czy także ich wykluczenie jest potrzebne. Po otrzymaniu wyniku, w przypadku jakichkolwiek odchyleń od normy, należy skontaktować się ze specjalistą. 

Kortyzol - kiedy badać?

Przyczyn konieczności wykonania badania na kortyzol może być wbrew pozorom całkiem sporo. Choć powszechnie zaburzenia w jego wydzielaniu, w szczególności hiperkortyzolemia wiązane są z nadmiernym, przewlekłym stresem, nie zawsze jest to jedyny powód. 

Źródłem pierwotnych zaburzeń uwalniania kortyzolu mogą być dolegliwości wywołujące nadczynność nadnerczy, jak np.: przerost nadnerczy, guz przysadki lub nowotwór nadnerczy. Analogicznie, przyczyną niedoczynności nadnerczy może być np. zakażenie bakteryjne. 

U osób z podwyższonym poziomem kortyzolu występują takie objawy jak: zmęczenie, a wręcz nawet przewlekłe wyczerpanie. Bardzo często pojawiają się także problemy z nadmiernym przybieraniem na wadze. Kortyzol a tycie to bardzo szeroko poruszane zagadnienie. Dlatego też, jeśli mimo modyfikacji diety oraz wdrożenia regularnej aktywności fizycznej przybieramy na wadze, poza badaniem tarczycy warto wykonać badanie na poziom kortyzolu.  

W przypadku, gdy stężenie tego hormonu w ustroju osiąga znacznie podwyższony poziom, mówimy o zespole Cushinga. Charakterystyczne są wówczas zmiany w sylwetce. Tkanka tłuszczowa odkłada się w okolicach twarzy (tzw. twarz księżycowata), karku i na brzuchu, a kończyny pozostają nieproporcjonalnie smukłe. Dodatkowo na brzuchu pojawiają się silnie zaznaczone, czerwone rozstępy. Może wystąpić wzrost ciśnienia tętniczego krwi, a także spadek libido. U kobiet obserwuje się ponadto zaburzenia miesiączkowania oraz hirsutyzm (owłosienie typowe dla mężczyzn, np. na twarzy i piersi) natomiast u mężczyzn mogą pojawić się problemy w postaci zaburzeń erekcji lub ejakulacji. W przypadku występowania powyższych objawów, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza i wykonać badanie. Kortyzol i jego poziom to tylko jeden z elementów poddawanych diagnostyce w przypadku podejrzenia zespołu Cushinga.  

Poza tym, badania kortyzolu na czczo bywają także zlecane w przypadku podejrzenia zaburzeń syntezy hormonów sterydowych, nadczynności lub niedoczynności tarczycy, depresji oraz bezsenności

Bibliografia:

  1. https://www.researchgate.net/publication/276294078_Kortyzol_-_hormon_o_charakterze_antyanabolicznym (data wejścia: 30.09.2022).
  2. https://medlineplus.gov/lab-tests/cortisol-test/ (data wejścia: 30.09.2022)
W kategorii: ZDROWIE